၉။ ဂျုမ်မာ နမာဇ် (အပတ်စဉ် သောကြာနေ့ အစီအစဉ်)
(သောကြာနေ့များတွင် ဇုဟ်ရ်အစား ဖတ်ရသည်)
A. နမာဇ် မတိုင်မီ စွန္နသ်များ၊
၁. ဂုစ်လ် (ရေချိုးခြင်း)၊ မစ်စဝါက် (သွားတိုက်တံ)၊ အမွှေးနံ့သာနှင့် သန့်ရှင်းသော အဝတ်အစား၊
အလေးအနက် တိုက်တွန်းထားသော စွန္နသ် ဖြစ်သည်။
(ဆဟီးဟ် ဗုခါရီ၊ ဟဒီးဆ် ၈၈၀၊ ၈၈၃၊ ဆဟီးဟ် မုစ်လင်၊ ဟဒီးဆ် ၈၄၆ နှင့် စုနန် အဗီ ဒါဝူဒ်၊ ဟဒီးဆ် ၃၄၃)။
၂. ဗလီသို့ စောစော သွားခြင်း၊
မင်ဗရ် (ခုတ်ဘာ ဟောစင်) အနီးတွင် ထိုင်နိုင်ရန် စောစော ရောက်ရှိခြင်း။
(ဆဟီးဟ် ဗုခါရီ၊ ဟဒီးဆ် ၈၈၁၊ ဆဟီးဟ် မုစ်လင်၊ ဟဒီးဆ် ၈၅၀၊ စုနန် အဗီ ဒါဝူဒ်၊ ဟဒီးဆ် ၃၄၅၊ ၃၅၁၊ ၁၁၀၈ နှင့် ဂျာမိအ် အသ်-သိရ်မိဇီ၊ ဟဒီးဆ် ၄၉၉)။
၃. စူရာ အလ်-ကဟ်ဖ် ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊
သောကြာနေ့တွင် စူရာ အလ်-ကဟ်ဖ်ကို ရွတ်ဖတ်သူအတွက် သောကြာနေ့ ၂ ရက်အကြား အလင်းရောင် ထွန်းလင်းနေမည်ဟု စစ်မှန်စွာ ဆင့်ဆိုထားသည်။
(မုစ်သဒ်ရက် အလ်-ဟာကိမ်၊ ၂/၃၆၈ နှင့် စုနန် အလ်-ဗိုင်ဟကီ၊ ၃/၂၄၉)။
၄. တမန်တော်မြတ် ﷺ အပေါ် ဆလာမ်မေတ္တာ အများအပြား ရွတ်ဆိုခြင်း၊
သောကြာနေ့ နေ့ရောညပါ တစ်လျှောက်လုံး ဆလာမ်မေတ္တာကို အများအပြား ရွတ်ဆိုခြင်း။
(စုနန် အဗီ ဒါဝူဒ်၊ ဟဒီးဆ် ၁၀၄၇၊ ၁၅၃၁ နှင့် စုနန် အန်-နစာအီ၊ ဟဒီးဆ် ၁၃၇၄)။
B. နမာဇ်၊
၁. တဟိယ္ယတုလ် မစ်ဂျစ် (ဗလီ ဂါရဝပြု နမာဇ်)၊
ဗလီထဲသို့ ဝင်ရောက်သည့်အခါ ၂ ရကအသ် ဖတ်ပါ (အီမာမ် ခုတ်ဘာ ဟောပြောနေသည့်တိုင်)။
(ဆဟီးဟ် ဗုခါရီ၊ ဟဒီးဆ် ၉၃၀၊ ၉၃၁ နှင့် ဆဟီးဟ် မုစ်လင်၊ ဟဒီးဆ် ၈၇၅)။
၂. ခုတ်ဘာ (ဟောပြောချက်) ကို အာရုံစိုက် နားထောင်ပါ၊
စကားပြောခြင်း သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ခုကို ကစားကိုင်တွယ်နေခြင်းကို တားမြစ်ထားသည်။
(ဆဟီးဟ် ဗုခါရီ၊ ဟဒီးဆ် ၉၃၄ နှင့် ဆဟီးဟ် မုစ်လင်၊ ဟဒီးဆ် ၈၅၁၊ ၈၅၇)။
၃. ဖရ်ဇ်၊
အီမာမ်နောက်တွင် ဂျုမ်မာ နမာဇ် ၂ ရကအသ် ဖတ်ပါ။
C. ဂျုမ်မာ နမာဇ် ဆလာမ်ပြန်ပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်း၊
၁. အပြစ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်တောင်းခြင်း (အစ်သ်ဂ်ဖာရ်) (၃ ကြိမ်) နှင့် အစ်-ဆလာမ် ဒုအာ၊
«اَسۡتَغۡفِرُ اللّٰهَ، اَسۡتَغۡفِرُ اللّٰهَ، اَسۡتَغۡفِرُ اللّٰهَ، اَللّٰهُمَّ اَنۡتَ السَّلَامُ وَمِنۡكَ السَّلَامُ تَبَارَكۡتَ يَا ذَا الۡجَلَالِ وَالۡاِكۡرَامِ»
“အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ထံ အပြစ်လွတ်ငြိမ်းခွင့် တောင်းခံပါ၏ (၃ ကြိမ်)။ အို အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၊ အရှင်မြတ်သည် ငြိမ်းချမ်းခြင်း (အစ်-ဆလာမ်) ဖြစ်တော်မူ၏၊ ငြိမ်းချမ်းခြင်းသည်လည်း အရှင်မြတ်ထံမှသာ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ဂုဏ်တော်ကြီးမြတ်ခြင်းနှင့် ရိုသေထိုက်ခြင်းကို ပိုင်တော်မူသော အို အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၊ အရှင်မြတ်သည် ကောင်းချီးမင်္ဂလာ ပြည့်စုံတော်မူ၏။”
(ဆဟီးဟ် မုစ်လင်၊ ဟဒီးဆ် ၅၉၁၊ စုနန် အဗီ ဒါဝူဒ်၊ ဟဒီးဆ် ၁၅၁၃ နှင့် ဂျာမိအ် အသ်-သိရ်မိဇီ၊ ဟဒီးဆ် ၃၀၀)။
၂. တောဟီဒ်နှင့် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ပြဋ္ဌာန်းချက်တော်ကို ဝန်ခံကြေညာခြင်း၊
«لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَحۡدَهٗ لَا شَرِيۡكَ لَهٗ، لَهُ الۡمُلۡكُ وَلَهُ الۡحَمۡدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيۡءٍ قَدِيۡرٌ، اَللّٰهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا اَعۡطَيۡتَ، وَلَا مُعۡطِيَ لِمَا مَنَعۡتَ، وَلَا يَنۡفَعُ ذَا الۡجَدِّ مِنۡكَ الۡجَدُّ»
“အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်မှတစ်ပါး ကိုးကွယ်ထိုက်သူ အလျှင်းမရှိ၊ အရှင်မြတ်သည် တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်၍ အဖော်အဖက် ကင်းတော်မူ၏။ အုပ်စိုးခြင်းသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ပိုင်ဆိုင်မှု ဖြစ်၏၊ ချီးမွမ်းခြင်းအားလုံးသည်လည်း အရှင်မြတ်အတွက်သာ ဖြစ်၏၊ အရှင်မြတ်သည် အရာခပ်သိမ်းအပေါ် စွမ်းတော်မူ၏။ အို အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၊ အရှင်မြတ် ပေးသနားတော်မူသည်ကို မည်သူမျှ မတားဆီးနိုင်၊ အရှင်မြတ် တားဆီးတော်မူသည်ကို မည်သူမျှ မပေးနိုင်၊ ကံကောင်း၍ စည်းစိမ်ဥစ္စာ (ဓနနှင့် ဂုဏ်ရာထူး) ပြည့်စုံသူ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာသည် အရှင်မြတ်၏ ရှေ့တော်တွင် ၎င်းအား အကျိုးမပြုနိုင်ပါ။”
(ဆဟီးဟ် ဗုခါရီ၊ ဟဒီးဆ် ၈၄၄၊ ၆၃၃၀ နှင့် ဆဟီးဟ် မုစ်လင်၊ ဟဒီးဆ် ၅၉၃)။
၃. နမာဇ်အပြီး တဆ်ဗီဟ် (ချီးမွမ်းခြင်း ၁၀၀)၊
ဆုဗ်ဟာနလ္လာဟ် (၃၃ ကြိမ်)၊
(“အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် အပြစ်အနာအဆာ ကင်းစင်တော်မူ၏”)
سُبۡحَانَ اللّٰهِ
အလ်ဟမ်ဒုလိလ္လာဟ် (၃၃ ကြိမ်)၊
(“ချီးမွမ်းခြင်းအပေါင်းသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်အတွက်သာ ဖြစ်၏”)
الۡحَمۡدُ لِلَّهِ
အလ္လာဟုအက်ဗရ် (၃၃ ကြိမ်)၊
(“အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် အကြီးမြတ်ဆုံး ဖြစ်တော်မူ၏”)
اَللّٰهُ اَكۡبَرُ
၁၀၀ ပြည့်စေရန် အဆုံးသတ်ခြင်း (၁ ကြိမ်)၊
«لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَحۡدَهٗ لَا شَرِيۡكَ لَهٗ، لَهُ الۡمُلۡكُ وَلَهُ الۡحَمۡدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيۡءٍ قَدِيۡرٌ»
“အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်မှတစ်ပါး ကိုးကွယ်ထိုက်သူ အလျှင်းမရှိ၊ အရှင်မြတ်သည် တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်၍ အဖော်အဖက် ကင်းတော်မူ၏။ အုပ်စိုးခြင်းသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ပိုင်ဆိုင်မှု ဖြစ်၏၊ ချီးမွမ်းခြင်းအားလုံးသည်လည်း အရှင်မြတ်အတွက်သာ ဖြစ်၏၊ အရှင်မြတ်သည် အရာခပ်သိမ်းအပေါ် စွမ်းတော်မူ၏။”
(ဆဟီးဟ် မုစ်လင်၊ ဟဒီးဆ် ၅၉၇)။
၄. အာယတုလ် ကုရ်စီ (၁ ကြိမ်)၊
﴿اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۚ اَلۡحَيُّ الۡقَيُّوۡمُ ۚ لَا تَاۡخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوۡمٌ ؕ لَهٗ مَا فِي السَّمٰوٰتِ وَمَا فِي الۡاَرۡضِ ؕ مَنۡ ذَا الَّذِيۡ يَشۡفَعُ عِنۡدَهٗٓ اِلَّا بِاِذۡنِهٖ ؕ يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ اَيۡدِيۡهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡ ۚ وَلَا يُحِيۡطُوۡنَ بِشَيۡءٍ مِّنۡ عِلۡمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَآءَ ۚ وَسِعَ كُرۡسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالۡاَرۡضَ ۚ وَلَا يَـُٔوۡدُهٗ حِفۡظُهُمَا ۚ وَهُوَ الۡعَلِيُّ الۡعَظِيۡمُ﴾
“အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်! အရှင်မြတ်မှတစ်ပါး ကိုးကွယ်ထိုက်သူ အလျှင်းမရှိ။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် အစဉ်ထာဝရ ရှင်တော်မူ၏၊ ဖန်ဆင်းခံအားလုံးကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တော်မူ၏။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ကို အိပ်ငိုက်ခြင်းလည်း မလွှမ်းမိုး၊ အိပ်စက်ခြင်းလည်း မလွှမ်းမိုးနိုင်။ ကောင်းကင်ဘုံများ၌ ရှိသမျှနှင့် မြေကမ္ဘာ၌ ရှိသမျှ အရာခပ်သိမ်းသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ပိုင်ဆိုင်မှု ဖြစ်၏။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ခွင့်ပြုချက်မပါဘဲ အရှင်မြတ်၏ ရှေ့တော်တွင် မည်သူ ဝင်ရောက်တောင်းပန် (ရှဖာအသ်ပြု) နိုင်မည်နည်း။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် ၎င်းတို့၏ ရှေ့၌ ရှိသည်ကိုလည်းကောင်း၊ နောက်၌ ဖြစ်မည့်အရာကိုလည်းကောင်း သိတော်မူ၏။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ် အလိုရှိတော်မူသည်မှလွဲ၍ အရှင်မြတ်၏ အသိပညာတော်မှ မည်သည့်အရာကိုမျှ ၎င်းတို့ မသိနိုင်ကြ။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ကုရ်စီတော်သည် ကောင်းကင်ဘုံများနှင့် မြေကမ္ဘာကို လွှမ်းခြုံထား၏၊ ၎င်းတို့ကို စောင့်ရှောက်ခြင်းသည် အရှင်မြတ်ကို မပင်ပန်းစေ။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး၊ အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်တော်မူ၏။”
(စုနန် အန်-နစာအီ၊ အလ်-ကုဗ်ရာ ၉၉၂၈ နှင့် အစ်ဗ်နု ဟစ်ဗာန်၊ ကိတာဗုစ်-ဆလာဟ်)။
၅. စူရာ ၃ ပုဒ် (တစ်ပုဒ်လျှင် ၁ ကြိမ်စီ)၊
စူရာ အလ်-အိခ်လာဆ် (၁ ကြိမ်)၊
﴿قُلۡ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ ۚ اَللّٰهُ الصَّمَدُ ۚ لَمۡ يَلِدۡ ۙ وَلَمۡ يُوۡلَدۡ ۙ وَلَمۡ يَكُنۡ لَّهٗ كُفُوًا اَحَدٌ﴾
“ပြောလော့ — အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် တစ်ဆူတည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် အားလုံးတို့ ထာဝရ အားကိုးရာ ဖြစ်တော်မူ၏။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် မည်သူ့ကိုမျှ မမွေးဖွား၊ မည်သူ့ထံမှလည်း မွေးဖွားလာခြင်း မဟုတ်။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်နှင့် တန်းတူညီမျှသူ မည်သူမျှ မရှိ။”
စူရာ အလ်-ဖလက် (၁ ကြိမ်)၊
﴿قُلۡ اَعُوۡذُ بِرَبِّ الۡفَلَقِ ۙ مِنۡ شَرِّ مَا خَلَقَ ۙ وَمِنۡ شَرِّ غَاسِقٍ اِذَا وَقَبَ ۙ وَمِنۡ شَرِّ النَّفّٰثٰتِ فِي الۡعُقَدِ ۙ وَمِنۡ شَرِّ حَاسِدٍ اِذَا حَسَدَ﴾
“ပြောလော့ — အရုဏ်ဦး၏ အရှင်သခင်ထံ ခိုလှုံပါ၏။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ် ဖန်ဆင်းတော်မူသော အရာတို့၏ ဘေးမှလည်းကောင်း၊ ညမှောင်မိုက် ကျရောက်လာချိန်၏ ဘေးမှလည်းကောင်း၊ အထုံးများတွင် မှုတ်သွင်းသူတို့၏ ဘေးမှလည်းကောင်း၊ မနာလိုသူ မနာလိုသည့်အခါ ၎င်း၏ ဘေးမှလည်းကောင်း (ခိုလှုံပါ၏)။”
စူရာ အန်-နာစ် (၁ ကြိမ်)၊
﴿قُلۡ اَعُوۡذُ بِرَبِّ النَّاسِ ۙ مَلِكِ النَّاسِ ۙ اِلٰهِ النَّاسِ ۙ مِنۡ شَرِّ الۡوَسۡوَاسِ ۙ الۡخَنَّاسِ ۙ الَّذِيۡ يُوَسۡوِسُ فِيۡ صُدُوۡرِ النَّاسِ ۙ مِنَ الۡجِنَّةِ وَالنَّاسِ﴾
“ပြောလော့ — လူသားတို့၏ အရှင်သခင်၊ လူသားတို့၏ ဘုရင်၊ လူသားတို့၏ ကိုးကွယ်ရာ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ထံ ခိုလှုံပါ၏။ ပုန်းရှောင်သွားတတ်သော ဖြားယောင်းသွေးဆောင်သူ၏ ဘေးမှ — လူသားတို့၏ ရင်ထဲသို့ ဖြားယောင်းသွေးဆောင်တတ်သူ၊ ဂျင်နီများနှင့် လူသားများထဲမှ ဖြစ်သူ၏ ဘေးမှ (ခိုလှုံပါ၏)။”
(စုနန် အဗီ ဒါဝူဒ်၊ ဟဒီးဆ် ၁၅၂၃ နှင့် စုနန် အန်-နစာအီ၊ ဟဒီးဆ် ၁၃၃၆)။
၆. ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ရာတွင် အကူအညီ တောင်းခံသော ဒုအာ၊
«اَللّٰهُمَّ اَعِنِّي عَلَى ذِكۡرِكَ وَشُكۡرِكَ وَحُسۡنِ عِبَادَتِكَ»
“အို အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၊ အရှင်မြတ်ကို အောက်မေ့သတိရရန်၊ အရှင်မြတ်ကို ကျေးဇူးတင်ရန်နှင့် အရှင်မြတ်ကို အကောင်းဆုံး ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ရန် အကျွန်ုပ်ကို ကူညီတော်မူပါ။”
(စုနန် အဗီ ဒါဝူဒ်၊ ဟဒီးဆ် ၁၅၂၂ နှင့် စုနန် အန်-နစာအီ၊ ဟဒီးဆ် ၁၃၀၃)။
D. ဂျုမ်မာအပြီး စွန္နသ် ရဝါတိဗ် (ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိမှု)၊
ပညာရှင်များ (အီမာမ် အစ်ဗ်နု သိုင်မီယာနှင့် အီမာမ် အန်-နဝဝီ အပါအဝင်) သည် ဟဒီးဆ်များကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်၍ ညှိနှိုင်းထားကြသည်၊
စွန္နသ်ကို ဗလီတွင် ဖတ်လျှင်၊ ၄ ရကအသ် (၂+၂) ဖတ်ပါ။
(ဆဟီးဟ် မုစ်လင်၊ ဟဒီးဆ် ၈၈၁)။
စွန္နသ်ကို အိမ်တွင် ဖတ်လျှင်၊ ၂ ရကအသ် ဖတ်ပါ။
(ဆဟီးဟ် ဗုခါရီ၊ ဟဒီးဆ် ၉၃၇)။
E. ဒုအာ လက်ခံတော်မူသည့် အချိန် (ဆာအသုလ် အစ်သိဂျာဗဟ်)၊
သောကြာနေ့၏ နောက်ဆုံးနာရီ (အဆ်ရ်နှင့် မဂ်ရိဗ်ကြား) တွင် ဒုအာ အများအပြား တောင်းပါ။ အကြောင်းမှာ သောကြာနေ့တွင် မွတ်စလင်တစ်ဦးသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ထံ ကောင်းမှုတစ်စုံတစ်ရာ တောင်းခံပါက အရှင်မြတ်သည် မုချ ပေးသနားတော်မူသည့် အချိန်တစ်ခု ရှိကြောင်း တမန်တော်မြတ် ﷺ မိန့်ကြားတော်မူခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
(စုနန် အဗီ ဒါဝူဒ်၊ ဟဒီးဆ် ၁၀၄၈၊ ဆဟီးဟ် ဗုခါရီ၊ ဟဒီးဆ် ၉၃၅ နှင့် ဆဟီးဟ် မုစ်လင်၊ ဟဒီးဆ် ၈၅၂)။